28 اردیبهشت، روز پاسداشت نبوغ و اندیشه
بزرگداشت حکیم عمر خیام، شاعر، ریاضیدان و منجم برجسته ایرانی
![روز بزرگداشت حکیم عمر خیام](/wp-content/uploads/2024/04/omar-khayyam.jpg)
بزرگداشت حکیم عمر خیام: شاعری در سپهر دانش
ابوالفتح عمر بن ابراهیم نیشابوری، مشهور به عمر خیام، در سال 329 هجری قمری در نیشابور دیده به جهان گشود. او به عنوان یکی از برجستهترین حکما و ریاضیدانان جهان اسلام شناخته میشود و در حوزههای مختلفی از جمله ریاضیات، نجوم، فلسفه و ادبیات آثاری ارزشمند از خود به یادگار گذاشته است.
خیام پس از طی تحصیلات در رشتههای مختلف، تبحر و استعداد فوقالعادهای در ریاضیات و نجوم از خود نشان داد. او در این زمینهها روشهای ابتکاری برای حل مسائل پیچیده ابداع کرد و به واسطه دانش و مهارت بینظیرش، مورد توجه ملکشاه سلجوقی قرار گرفت.
اما بدون شک، از برجستهترین آثار خیام، رباعیات بینظیر اوست. رباعیاتی که سرشار از فلسفه، عرفان و اندیشههای ژرف و عمیق هستند و در گذر زمان، به زبانی مشترک میان مردم فرهنگهای مختلف تبدیل شدهاند.
خدمت در دربار سلجوقی
ملکشاه، شیفته هوش و ذکاوت خیام، او را به دربار خود دعوت کرد و از وی در حل مسائل علمی و حکومتی یاری خواست. خیام نیز با قبول این دعوت، به دربار سلجوقی رفت و خدمات ارزشمندی به شاه و کشور ارائه داد.
آثار ماندگار و مهمترین دستاوردهای علمی خیام![خیام]()
از جمله مهمترین دستاوردهای علمی خیام در دوران حضورش در دربار سلجوقی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نگارش تقویم جلالی: این تقویم که بر اساس محاسبات دقیق نجومی تنظیم شده بود، از دقت و اعتبار بالایی برخوردار بود و تا به امروز به عنوان یکی از دقیقترین تقویمهای ایرانی شناخته میشود.
- ساخت رصدخانه ملکشاهی: خیام به دستور ملکشاه، رصدخانهای در نزدیکی نیشابور بنا کرد و به همراه گروهی از منجمان برجسته، به رصد ستارگان و مطالعه پدیدههای نجومی پرداخت.
- اصلاح تقویم: خیام با بررسی و مطالعه تقویمهای موجود در آن زمان، نواقص و ایرادات آنها را شناسایی کرد و تلاش کرد تا تقویمی دقیقتر و کاملتر ارائه دهد.
علاوه بر این دستاوردهای علمی، خیام به عنوان شاعری توانمند نیز شناخته میشود. رباعیات او که سرشار از فلسفه، عرفان و اندیشههای ژرفاند، شهرتی جهانی یافتهاند و به زبانهای مختلف ترجمه شدهاند.
روز بزرگداشت خیام![بزرگداشت خیام]()
عمر خیام، نامی که در تاریخ علم و ادب ایران میدرخشد، در 28 اردیبهشت سال 427 هجری شمسی در نیشابور دیده به جهان گشود. این دانشمند برجسته در دوره سلجوقیان، نبوغ خود را در عرصههای مختلف به منصه ظهور رساند. او نه تنها در عرصه ریاضیات، فلسفه و ستارهشناسی تبحر داشت، بلکه به عنوان شاعری نامدار و خالق رباعیات بینظیر نیز شناخته میشود.
اگرچه خیام در شعر و ادب نیز صاحب نام است، اما شهرت اصلی او به واسطه ی تبحر و استادی در علوم مختلف، به خصوص ریاضیات و ستاره شناسی است.
خیام نیشابوری، خیامی و خیامی النیساری از دیگر نامهای این حکیم بزرگ است. گرچه در عرصه علم و دانش، بر شعر و ادب برتری داشت، اما شهرت اصلی او به واسطه رباعیات فلسفی و عرفانیاش رقم خورد. رباعیاتی که به لطافت اندیشه، ژرفای معنا و زیبایی بینظیر زبان فارسی مشهورند.
لقب “حجه الحق” به معنای “دلیل حقیقت” به خیام داده شده است، که نشاندهنده جایگاه والای او در علم و دانش است.
حکیم عمر خیام بدون شک یکی از نوابغ تاریخ ایران و جهان اسلام است. آثار و اندیشههای او در زمینههای مختلف علمی، فلسفی و ادبی، تا به امروز بر جای مانده و الهامبخش نسلهای مختلف بوده است.
شما میتوانید مطالب مرتبط با اخبار گردشگری را در مجله همسفرشیم مطالعه کنید.
۱۵ اردیبهشت، روز شیراز: سفری به عطر بهار نارنج و تاریخ
25 اردیبهشت روز بزرگداشت فردوسی
روز ملی خلیج فارس؛ افتخار و هویت هر ایرانی